maandag 9 november 2009

#23 evaluatie van de cursus

verloop van de cursus
Tijd om terug te kijken op de cursus waar we met zijn allen vijf maanden geleden aan zijn begonnen. Na de eerste dingen die we de eerste dag met zijn allen hebben gedaan zijn sommigen om diverse redenen - welbewust of door omstandigheden gedwongen - direct al afgehaakt. Gelukkig is het grootste deel van de groep wel vol enthousiasme aan de slag gegaan en dat ging de eerste weken ook prima. Naarmate de cursus vorderde (en met name door de vakantieperiode) ontstonden er achterstanden, maar die zijn zonder meer nog in te halen: al met al ben ik ervan overtuigd dat vier van de zes mensen in mijn groepje de eindstreep binnen afzienbare tijd zullen bereiken.

De inhoud van de cursus
Ik heb er in mijn vorige bijdrage al over geblogd: gaat het in de cursus nu om de tools en gadgets of om een mentaliteitsverandering? Uiteindelijk zou het om dat laatste moeten gaan en zijn de tools en gadgets slechts middelen om tot zo'n mentaliteitsverandering te komen en de praktische invulling ervan vorm te geven. Dus wat mij betreft is mentaliteitsverandering de essentie, maar die kan alleen worden bereikt door praktijkervaring op te doen, dus vooral doorgaan met spelen, knutselen en klooien.

En spelen, knutselen en klooien heb ik de afgelopen maanden volop gedaan, soms met veel plezier, soms met de nodige tegenzin, afhankelijk van het onderwerp.

Favorieten
Wat waren voor mij de favoriete dingen?
Van een heleboel dingen had ik wel gehoord, een aantal dingen had ik al eerder uitgeprobeerd en sommige dingen gebruikte ik zelfs al voor het begin van de cursus. Een aantal van die dingen heeft in de praktijk van de cursus zijn waarde wat mij betreft bewezen en zal ik dan ook blijven gebruiken:
- RSS/netvibes: ik heb inmiddels naast de RSS-feeds die we voor de cursus gebruiken (om elkaars blogs te kunnen volgen) zelf een behoorlijk aantal RSS-feeds verzameld / aangemaakt op dingen die mij interesseren. En dat werkt zo goed dat ik dat zal blijven gebruiken.
- Delicious: het is niet zo dat ik dit dagelijks gebruik, maar als ik een leuke site tegenkom, dan leg ik hem wel snel even vast in Delicious. Nooit meer een link kwijt, hoewel het soms ook moeilijk is om iets terug te vinden in Delicious: het staat of valt bij goed taggen en dat schiet er nogal eens bij in.
- Blog/Wiki: twee manieren om je ei kwijt te kunnen op internet. Nu heb ik nog heel wat onvolgroeide eieren in de kast liggen, die ik te zijner tijd wel aan de openbaarheid prijs wil geven. Publicatie in tijdschriften is een optie (als ze tenminste blijven bestaan), digitale vormen als Blog of Wiki zijn aantrekkelijke alternatieven. Dus wie weet, ooit...
- het principe van het sociale netwerk in al zijn vormen (en we zijn ermee doodgegooid deze cursus...): je kunt je twijfels hebben over een hele hoop van die vormen, maar het principe blijft wel overeind en kan ook in archievenland legio toepassingen krijgen.

23archiefdingen?
Waren nu alle 23 dingen zo bijzonder relevant voor het archiefwezen? Bij een aantal kun je je dat afvragen, met als absolute uitschieter natuurlijk de online muziek. Heel leuk natuurlijk voor mij als muziekliefhebber, maar weinig nieuws en nauwelijks aanknopingspunten met het archiefwezen. Maar ja, het format eist 23 dingen, dus die 23 dingen hebben we dan ook gekregen....

Wat mij betreft hadden het ook best 20archiefdingen kunnen zijn. Ik begrijp overigens dat de inhoud van de cursus voor volgende cursisten inmiddels is aangepast en dat podcasts en online muziek zijn vervangen door relevantere onderwerpen.

mijn slagzin
En dan tot slot mijn inzending voor de Toshiba Laptop:
23-Archiefdingen was voor mij met een blinddoek om graaien in de snoepwinkel: nu eens zuur of bitter, meestal lekker zoet .... Kortom: het smaakt naar meer.


donderdag 5 november 2009

#22 Archief 2.0 en de toekomst van archieven

2.0
Ja, dat heb je met modetermen: de term wordt massaal opgepikt en iedereen geeft er vervolgens zijn eigen invulling aan. Het 2.0-label is zo mogelijk de overtreffende trap van dit verschijnsel. In feite betekent het natuurlijk niets meer en minder dan: beter, de volgende stap in de ontwikkeling. En dat kun je overal op toepassen, zoals een simpele zoekactie op internet uitwijst: ambtenaar 2.0, medicine 2.0, journalism 2.0, klussen met koen 2.0. Een kwestie van tijd voor iemand kantklossen 2.0 en linedancing 2.0 verzint. En natuurlijk komt al snel 3.0 om de hoek kijken enzovoort.

archief 2.0
Maar goed, als je er serieus naar kijkt dan bestaat archief 2.0 uit twee polen: toeters en bellen en je anders opstellen (deze slogan kan tegen overmaking van een redelijk bedrag aan auteurskosten hergebruikt worden, ik heb er namelijk best wel lang over nagedacht, dus daar moet iets tegenover staan ;-))). Het een kan niet zonder het ander: je kunt wel allerlei mooie nieuwe snufjes op je website gooien, maar dat houdt ook in dat je anders moet gaan werken. Het lijkt erop dat in de praktijk vaak de nadruk op de toeters en bellen, een typisch geval van windowdressing in de trant van "kijk ons eens hippe nieuwe dingen doen". Als het echter slechts om een facade gaat en er geen commitment achter zit, dan zijn dit soort initiatieven gedoemd om te mislukken. Conclusie: mentaliteitsverandering is de essentie, maar kan alleen worden bereikt door praktijkervaring op te doen, dus doorgaan met spelen, knutselen en klooien en ... natuurlijk allemaal het manifest voor de archivaris 2.0 uit het hoofd leren.

Alle gekheid op een stokje, ik denk dat we het allemaal erover eens zijn dat het archiefwezen snel op de voortrazende internettrein moet springen en liefst over moet stappen van het aloude web 1.0-boemeltje naar de intercity van web 2.0 (om maar te zwijgen van de web 3.0 HSL). Dat dat met horten en stoten gaat en dat er heel veel hobbels en kuilen moeten worden overwonnen is niet meer dan normaal. Dus laten we indachtig de mantra pleiten voor nieuwe diensten en nieuwe manieren om diensten aan te bieden, ook al bieden sommige van mijn collega's weerstand en vooral de nuttige dingen die we de afgelopen 22 dingen zijn tegengekomen (en dat waren ze natuurlijk lang niet allemaal) propageren en proberen toe te passen.